Son bir yılda yazılım dünyasında yeni bir eğilim ortaya çıktı. Yapay zekâ araçlarına birkaç cümle yazıp bir günde “spor okulu programı” üreten, ertesi gün reklam vermeye başlayan, piyasanın çok altında fiyatlarla satış yapan kişiler ve firmalar. Ekranlar şık, tanıtım videoları etkileyici, fiyat cazip. Spor okulu yöneticisi doğal olarak şunu soruyor: “Yapay zekâ bir günde yazılım yapabiliyorsa, yazılımcıya neden ihtiyaç var?”
Bu soruyu dürüstçe cevaplamak istiyoruz, çünkü biz bir yazılım ekibiyiz: netSPOR'u 6 kişilik yazılım ekibimiz ve 2 kişilik tasarım ekibimiz geliştiriyor. Bu yazıda yapay zekânın yazılım geliştirmede gerçekten ne yaptığını, neyi yapamadığını ve “bir günde yapılan yazılımın” satıştan sonra nelerle karşılaştığını anlatıyoruz. Bir spor okulu yazılımı seçerken sormanız gereken soruları da sıralıyoruz.
Yapay zekâ yazılımda gerçekten ne yapıyor?
Bugünün yapay zekâ modelleri kod yazabilir, hata ayıklamaya yardım edebilir, metin hazırlayabilir. Bunlar gerçek yeteneklerdir. Ancak ürettikleri, onu okuyup anlayan, sınayan ve sorumluluğunu alan birine ihtiyaç duyar.
Ancak yapay zekâ bir araçtır, sorumluluk sahibi değildir. Bir cerrahın elindeki neşter gibi düşünün: iyi bir neşter ameliyatı kolaylaştırır ama ameliyatı yapan neşter değildir. Yapay zekâ, ona ne sorulduğunu bilen, ürettiğini okuyup anlayan ve hatasını yakalayabilen bir yazılımcının elinde gerçek değer üretir.
“Bir günde yazılım” neden yanıltıcı?
Bir yazılımın görünen kısmı ekranlardır: giriş sayfası, öğrenci listesi, aidat tablosu. Yapay zekâ bu ekranları gerçekten hızla üretebilir. Satışa çıkan “bir günlük yazılımlar” da genellikle bu aşamada kalır. Oysa bir spor okulunun yıllarca güvenle kullanacağı bir sistemde, görünen kısmın altında çok daha büyük bir yük vardır:
| Görünen | Görünmeyen ama asıl önemli olan |
|---|---|
| Öğrenci listesi ekranı | Bir kurumun verisinin başka bir kurum tarafından asla görülememesi, rol ve şube yetkileri |
| Aidat tablosu | Ay ortası kayıt, kısmi ödeme, kardeş indirimi, dondurma, branş bazlı aidat gibi yüzlerce durumun doğru hesaplanması |
| WhatsApp mesaj düğmesi | Mesajın doğru kişiye, bir kez, uygun saatte gitmesi ve kurumun hattının kapatılmaması |
| Kayıt formu | KVKK aydınlatması, açık rıza, saldırılara karşı korunan form, kötü niyetli dosya yüklemelerinin engellenmesi |
| Giriş sayfası | Şifrelerin güvenli saklanması, kaba kuvvet denemelerinin engellenmesi, oturum güvenliği |
| “Kaydet” düğmesi | Düzenli yedekleme, yanlışlıkla silinen verinin geri alınabilmesi, sunucu çöktüğünde verinin kaybolmaması |
Yapay zekâya “aidat tablosu yap” dediğinizde bir tablo yapar. Ama “Bu ay 15'inde kayıt olan, iki branşa giden, kardeşi de kayıtlı, geçen ay iki hafta dondurma kullanmış bir sporcunun aidatı ne olmalı?” sorusunu ona kimse sormadıysa bu durum sistemde yoktur. Bu soruyu sorabilmek için spor okulunun gerçek işleyişini yıllarca görmüş olmak gerekir.
Yazılımcının yaptığı, yapay zekânın yapamadığı işler
Küçük bir örnek: telefondan fotoğraf yükleme
Küçük bir örnek, farkı iyi anlatır. Fotoğraf yükleme düğmesi yapay zekâyla dakikalar içinde üretilebilir ve bilgisayarda sorunsuz çalışır. Ancak bazı telefonlarda galeriden ya da buluttan büyük bir fotoğraf seçildiğinde tarayıcı dosyaya erişimini kaybedebilir. Kullanıcı da “Dosyanıza erişilemedi” uyarısıyla karşılaşır. Ekran doğrudur, düğme çalışır, kod “hatasız” görünür.
Böyle bir durumu fark edip çözmek için gerçek cihazların davranışını bilmek gerekir. netSPOR'da fotoğraf, seçildiği anda telefonda okunup küçültülerek yüklenir. Böylece telefonun modeli ya da fotoğrafın boyutu ne olursa olsun yükleme tamamlanır. Bir günde üretilmiş bir yazılımda böyle bir sorun çıktığında muhatap bulmak zordur. Sorunun nedenini bilmeyen biri için yapay zekâya “düzelt” demek de çoğu zaman işe yaramaz.
Düşük fiyatın arkasındaki soru işaretleri
Bir günde üretilen yazılımın maliyeti düşüktür ve fiyatı da buna göre belirlenir. Ancak bir spor okulu için asıl maliyet satın alma fiyatı değil, sorun çıktığında kaybedilen zaman, veri ve itibardır. Düşük fiyatlı tekliflerde sorulması gereken soruları Ucuz Spor Okulu Yazılımının Gizli Bedeli yazımızda ayrıntılı ele aldık. Kısaca:
- Verilerimiz nerede tutuluyor ve kimler erişebiliyor?
- Yedekleme yapılıyor mu, yanlışlıkla silinen bir kayıt geri alınabiliyor mu?
- KVKK aydınlatma metni, rıza yönetimi ve veri silme süreçleri var mı?
- Bir sorun olduğunda kime, hangi kanaldan, ne kadar sürede ulaşacağım?
- Yazılımdaki yapay zekâ özellikleri kredi ya da jetonla mı çalışıyor, bittiğinde ne olacak?
- Yazılımı geliştiren ekip bir yıl sonra hâlâ burada olacak mı?
netSPOR nasıl geliştiriliyor?
netSPOR'un arkasında 6 kişilik yazılım ekibi ve 2 kişilik tasarım ekibi var. Yazılım ekibimiz veritabanından WhatsApp altyapısına, güvenlikten sesli asistana kadar sistemin her katmanını kendisi geliştirir ve bakımını yapar. Tasarım ekibimiz panelin, veli portalının ve kulüp web sitelerinin sahada kolay kullanılmasını sağlar. Ekibimiz yıllardır spor okullarıyla birlikte çalışır. Bugün Türkiye'nin dört bir yanında farklı branşlarda pek çok kurum, binlerce sporcunun kaydını netSPOR'da tutuyor. Geliştirme yaklaşımımızın temel ilkeleri şunlar:
- Sahadan gelen ihtiyaç: Yeni özelliklerin çoğu kurumların bildirdiği gerçek sorunlardan çıkar. Sesli Asistan'ın cümleleri kurumların gerçek kullanımına göre geliştirildi.
- Gerçek veriyle sınama: Her değişiklik yayından önce gerçek kurum yapılarını taklit eden ortamlarda denenir.
- Yedekli ve geri alınabilir yayın: Her güncelleme öncesinde yedek alınır. Bir sorun görülürse değişiklik dakikalar içinde geri alınabilir.
- Güvenlik öncelikli: Kurum verileri birbirinden ayrı tutulur. Yetkiler hem panelde hem asistanda aynı kurallarla işler. Riskli işlemler onaysız yapılmaz.
- Doğrudan destek: Kurumlar WhatsApp destek hattımız 0850 309 69 87 üzerinden doğrudan yazılım ekibine ulaşır.
Yapay zekâ ile yazılımcı birlikte çalışınca
Doğru soru “yapay zekâ mı, yazılımcı mı?” değil, “yapay zekâyı kim yönetiyor?” sorusudur. Yapay zekâyı bilen bir yazılımcının elinde daha hızlı geliştirme, daha geniş test ve daha iyi kullanıcı deneyimi anlamına gelir. Sorumluluk almayan birinin elinde ise hızlı üretilmiş, kimsenin tam olarak anlamadığı ve bakımı yapılamayan bir ürün demektir.
Spor okulunuzun sporcu, veli ve finans verilerini emanet edeceğiniz sistemi seçerken ekranın ne kadar şık olduğuna değil, arkasında kimin durduğuna bakın. Bir yazılım seçerken kullanabileceğiniz ayrıntılı kontrol listesini Spor Okulu Programı Seçerken 25 Kriter yazımızda hazırladık.
Sık sorulan sorular
netSPOR'u kim geliştiriyor?
netSPOR'u 6 kişilik yazılım ekibimiz ve 2 kişilik tasarım ekibimiz geliştiriyor. Her özellik ve her güncelleme, sorumluluğunu alan bu ekipten geçer. Destek hattımıza yazdığınızda da sistemi geliştiren ekibe ulaşırsınız.
Yapay zekâ ile üretilen her yazılım kötü mü?
Hayır. Sorun yapay zekânın kullanılması değil, yazılımın arkasında onu anlayan, sınayan ve yıllarca bakımını yapacak bir ekibin olmamasıdır.
Bir yazılımın arkasında gerçek bir ekip olduğunu nasıl anlarım?
Referans kurumlarla konuşun. Destek hattını deneyin. Güncelleme geçmişini sorun. Veri güvenliği ve yedekleme hakkında net cevap isteyin. Deneme süresinde gerçek bir sorun bildirip ne kadar sürede çözüldüğüne bakın.
Sonuç
Yapay zekâ yazılım dünyasını hızlandırdı ama yazılım yapmanın sorumluluğunu ortadan kaldırmadı. Bir günde üretilen ekranlar satıştan sonraki ilk gerçek sorunda yalnız kalır. Arkasında yazılım ekibi olan bir sistem ise kurumunuzla birlikte büyür. netSPOR'u ve arkasındaki ekibi tanımak için 5 günlük ücretsiz denemeyi başlatın, destek hattımıza istediğiniz soruyu sorun. Yaparsa netSPOR YAPAR!